Turska je vratila 100 nezakonito iznesenih artefakata iz Sjedinjenih Američkih Država (SAD) i prvi put na jednom mjestu predstavila bronzane statue rimskih careva iz antičkog grada Bubona, čiji su dijelovi decenijama bili rasuti po muzejima i privatnim zbirkama širom svijeta.
Na konferenciji za medije u Arheološkim muzejima Istanbula, turski ministar kulture i turizma Mehmet Nuri Ersoy predstavio je 100 kulturnih dobara nedavno vraćenih iz SAD-a te zvanično otvorio izložbu pod nazivom “Nema izlaza: Bubon”.
Tokom predstavljanja vraćenog blaga, ministar Ersoy naglasio je da su Okružno tužilaštvo Manhattana, HSI, Ministarstvo vanjskih poslova te Generalni konzulat Turske u New Yorku pružili ključnu podršku u cijelom procesu.
Ersoy je tom prilikom poručio da cilj nije samo premještanje artefakata iz jedne vitrine u drugu, već njihovo ponovno sagledavanje kroz priče i kulturni kontekst kojem pripadaju, naglasivši da će Turska odlučno nastaviti borbu protiv nezakonite trgovine kulturnim dobrima.
Izložba “Nema izlaza: Bubon” okuplja dragocjene predmete opljačkane iz antičkog grada Bubona u regiji Burdur, na jugu Turske, koji su godinama bili rasuti po privatnim zbirkama i muzejima širom svijeta.
Među vraćenim kulturnim dobrima posebno se izdvaja grupa od 40 predmeta s lokaliteta Horoztepe, u općini Erbaa u pokrajini Tokat. Ceremonijalni muzički instrumenti, oružje i metalne posude iz ove zbirke potiču iz perioda između 2300. i 2000. godine prije nove ere te svjedoče o izuzetno naprednoj obradi metala u Anadoliji tokom ranog bronzanog doba.
Predmeti su opljačkani prije gotovo sedam decenija, a vraćeni su zahvaljujući detaljnoj naučnoj i historijskoj analizi stručnjaka iz različitih oblasti.
Druga velika grupa vraćena u Tursku sastoji se od 44 terakotne arhitektonske ploče iz sela Düver u regiji Burdur. Ploče iz arhajskog perioda, koje datiraju iz 6. stoljeća prije nove ere, služile su za krovove i dekorativne obloge antičkih građevina.
Spisak vraćenih blaga dopunjavaju i izuzetno vrijedna pojedinačna djela: prepoznatljivi portret iz antičkog grada Afrodizijasa u pokrajini Aydın, na jugozapadu Turske, te antičke pozorišne maske i statuete boginja.
Rasparčane statue iz Bubona spojene nakon više decenija
Izložba “Nema izlaza: Bubon” prikazuje ishod višedecenijske borbe protiv nezakonite trgovine kulturnim dobrima. Na njoj su okupljene bronzane statue opljačkane iz antičkog grada Bubona, smještenog u blizini sela Ibecik u općini Golhisar u regiji Burdur.
Statue su prvobitno pronađene u Sebasteionu, svetištu posvećenom rimskim carevima i carskoj porodici. Tokom ilegalnih iskopavanja šezdesetih godina prošlog stoljeća rasparčane su i prokrijumčarene iz zemlje. Stručnjaci su u detaljnim istraživanjima uporedili tragove spojeva na stopalima statua s njihovim kamenim postoljima, a neraskidivu vezu potvrdile su i dodatne analize tla te izotopa olova.
Glave, torza i udovi statua decenijama su bili rasuti po zbirkama u različitim zemljama, a sada su konačno ponovo spojeni na jednom mjestu. Među ovim izuzetnim artefaktima iz Bubona ističu se bronzane statue rimskih careva Lucija Vera, Septimija Severa, Karakale i Marka Aurelija.
Povratak ovih vrijednih artefakata dao je novi podsticaj i naučnim istraživanjima. Arheološka iskopavanja u Bubonu ponovo su pokrenuta 2023. godine, a danas ih predvode turski arheoliški stručnjaci u saradnji s Arheološkim muzejom u Burduru, saopćeno je iz Turske agencije za promociju i razvoj turizma (TGA).
Fena